Hitte-kwetsbaarheidsmodel
Hoe de kwetsbaarheidsscore per postcodegebied tot stand komt — welke indicatoren, welke wegingen, welke bronnen en welke beperkingen.
Waarom dit model?
Hitte raakt niet iedereen gelijk. Een 80-jarige alleenwonende op de vierde verdieping van een onverwarmd voorkamerappartement in het centrum loopt een ander risico dan een jong gezin in een goed geïsoleerde eengezinswoning in een groene wijk. De score combineert zeven factoren die samen bepalen hoe zwaar een hittegolf op een specifiek postcodegebied valt.
De zeven indicatoren
| Indicator | Gewicht | Bron | Waarom dit telt | |
|---|---|---|---|---|
| Meergezins aandeel | 20% | CBS / BAG | Appartementen houden warmte vast, zeker op bovenste verdiepingen onder een plat dak. Zonder doorstreepte ventilatie stijgt de binnentemperatuur bij 30°C buiten tot 35°C+ binnen. | |
| Bevolkingsdichtheid | 15% | CBS | Verstedelijking versterkt het stadswarmte-eiland: steen en asfalt vangen zonnewarmte en geven die 's nachts pas weer af. Dichte wijken koelen 's nachts minder af. | |
| Bouwjaar < 1945 | 15% | BAG / CBS | Voor-oorlogse bouw heeft vrijwel nooit isolatie in de oorspronkelijke constructie. Bodemisolatie, dakisolatie en HR++ glas zijn vaak achteraf aangebracht — of niet. | |
| Energielabel proxy | 15% | BAG (bouwjaar < 1965) | Proxy voor het aandeel D/F/G-labels. Gebouwen van vóór 1965 hebben vrijwel altijd een slecht energielabel — wat betekent dat ze 's zomers ook warm binnen worden. | |
| Corporatiewoningen | 10% | CBS | Huurders kunnen zelf geen airco plaatsen of zonwering aanbrengen; dat bepaalt de verhuurder. Bij hoge corporatie-andel is het aanpassingsvermogen lager. | |
| Aandeel 65+ | 15% | CBS — data nog koppelen | Oudere lichamen koelen slechter af en voelen dorst minder aan. Bij 65+ stijgt het risico op hitte-gerelateerde gezondheidsproblemen aanzienlijk. | |
| Aandeel laag inkomen | 10% | CBS — data nog koppelen | Een ventilator of airco kost geld — zowel aanschaf als stroom. Huishoudens met laag inkomen vaker de hitte 'gewoon' boven zich heen laten gaan. |
De formule
waar indicatorscore = genormaliseerd 0–100 binnen Den Haag
(min-max normalisatie per indicator over alle 54 PC4-gebieden)
Actuele stand: 5 indicatoren actief (75% van het gewicht) → herschaald naar 100%
Na CBS-koppeling: 7 indicatoren (100%) → herclassificatie van de scores
Wat het model níet kan
De score gaat over gebieden, niet over personen. Een gezonde jonge volwassene in een "kwetsbaar" gebied loopt zelf geen verhoogd risico.
De kwetsbaarheidsscore is statisch (woningvoorraad verandert langzaam). De actuele hittestress-score daarentegen is realtime (weer-API).
Een wijk met veel parken en water koelt beter dan de score suggereert. Dit vereist BGT-landgebruiksdata per PC4 — op de werklijst.
De label-proxy gebruikt bouwjaar < 1965. Het werkelijke label per gebouw (EP-Online) is beschikbaar maar moet nog per PC4 geaggregeerd worden.
Bronnen en verificatie
Alle gegevens komen uit openbare registers: CBS StatLine (kerncijfers, woningvoorraad), BAG (pandgegevens, bouwjaren) en EP-Online (energielabels). De volledige dataset is als JSON op te vragen. Elke score is herleidbaar naar de onderliggende indicatorwaarden per PC4-gebied.